דָּבָר
John 8
katakataaccording ΙωαννηνioanninJohn κεφάλαιοkefalaiochapter όγδοοogdooeighth
1ἸησοῦςIēsousJesus δὲde- ἐπορεύθηeporeuthēwent εἰςeisto τὸtothe ὄροςorosMount τῶνtōn- ἐλαιῶνelaiōnof Olives .
2ὌρθρουOrthrouEarly in the morning δὲde- πάλινpalinvvv παρεγένετοparegenetoHe went [back] εἰςeisinto τὸtothe ἱερόνhierontemple [courts] . καὶkai- πᾶςpasAll ὁhothe λαὸςlaospeople ἤρχετοērchetocame πρὸςprosto αὐτόνautonHim , καὶkaiand καθίσαςkathisasHe sat down ἐδίδασκενedidaskento teach αὐτούςautousthem .
3ἄγουσιagousithey led δὲdehowever , οἱhoi- γραμματεῖςgrammateisscribes καὶkaiand οἱhoi- ΦαρισαῖοιPharisaioiPharisees , γυναῖκαgynaikaa woman ἐπὶ*epiin μοιχείᾳmoicheiaadultery . κατειλημμένηνkateilēmmenēncaught καὶkai- στήσαντεςstēsantesThey made her stand αὐτὴνautēn. . . ἐνenbefore them μέσῳmesō. . .
4λέγουσινlegousin[and] said αὐτῷautō- , ΔιδάσκαλεDidaskale“ Teacher , αὕτηhautēthis ἡhē- γυνὴgynēwoman κατείληπται*kateilēptaiwas caught ἐπ’*ep’in αυτοφώρῳ*autophōrōthe act μοιχευομένηmoicheuomenēof adultery .
5ἐνenIn δὲde- τῷtōthe νόμῳnomōLaw ἡμῶνhēmōnour Μωϋσῆς*MōusēsMoses ἐνετείλατοeneteilatocommanded τὰςtas- τοιαύταςtoiautassuch [a woman] . λιθάζειν*lithazeinto stone
6σὺsyvvv οὖνounSo τίtiwhat λέγειςlegeisdo You say ? ” ΤοῦτοToutothis δὲde- ΕἶπονEiponsaid ἐκπειράζοντεςekpeirazontestested αὐτόνautonHim , ἵναhinain order σχῶσιskhosithey may have κατηγορίανkatēgorianaccusation κατ’kat’vvv αὐτοῦautouHim . ὁho- δὲdeBut ἸησοῦςIēsousJesus κάτωkatōdown κύψαςkypsasbent τῷtōwith δακτύλῳdaktylō[His] finger . ἔγραφενegraphen[and] wrote εἰςeison τὴνtēnthe γῆνgēnground .
7ὩςHōsWhen δὲde- ἐπέμενονepemenonthey continued ἐρωτῶντεςerōtōntesto question αὐτόνautonHim , ἀνέκυψεanekupseHe straightened up καὶkaiand εἶπενeipensaid αὐτοῖς]autoisto them , ὉHo“ [Let] him who is ἀναμάρτητοςanamartētoswithout sin ὑμῶνhymōnamong you πρῶτοςprōtosfirst βαλέτω»baletōto cast λίθονlithona stone «ἐπ’ep’at αὐτὴνautēn. . .
8καὶkai- πάλινpalinvvv κάτωkatōdown κύψαςkypsasbent ἔγραφενegraphen[and] wrote εἰςeison τὴνtēnthe γῆνgēnground .
9ΟἱHoi- δὲde- ἀκούσαντεςakousantesWhen they heard this , ἐξήρχοντοexērchontothey began to go away εἷςheisone καθ’kath’over εἷςheisone ἀρξάμενοιarxamenoibeginning ἀπὸapowith τῶνtōnthe πρεσβυτέρωνpresbyterōnolder ones , καὶkai- κατελείφθηkateleiphthēwas left , ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus καὶkaiwith ἡhēthe γυνὴgynēwoman ἐνen- μέσῳmesō[there] . οὖσα*ousastanding
10ἀνακύψαςanakypsasstraightened up δὲdeThen ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus εἶπενeipen[and] asked αὐτῇautēher , Γύναι*Gynai“ Woman , ποῦpouwhere εἰσινeisinare οὐδείςoudeis{Has} no one σεseyou ? ” κατέκρινενkatekrinencondemned
11ἩHē- δὲde- εἶπενeipenshe answered . ΟὐδείςOudeis“ No one , κύριεkyrieLord , ” εἰπὲeipesay δὲde- ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus ΟὐδὲOude“ Then neither ἐγώegōdo I σεseyou , ” κατακρίνωkatakrinōcondemn πορεύουporeuougo καὶkaiand [ἀπὸapo“ Now τοῦtou. . . νῦν]nyn. . . μηκέτιmēketino more . ” ἁμάρτανεhamartanesin
12ΠάλινPalinOnce again οὖνoun. . . , αὐτοῖςautoisto [the people] ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus ἐλάλησεelaleseHe promised λέγωνlegōn[and] said , ἘγώEgō“ I εἰμιeimiam τὸtothe φῶςphōslight τοῦtouof the κόσμουkosmouworld . ὁhoWhoever ἀκολουθῶνakolouthōnfollows ἐμοὶ*emoiMe οὐouvvv μὴmēvvv περιπατήσῃperipatēsēwill never walk ἐνenin τῇtēthe σκοτίᾳskotiadarkness , ἀλλ’all’but ἕξειhexeiwill have τὸtothe φῶςphōslight τῆςtēs- ζωῆςzōēsof life . ”
13ΕἶπονEiponsaid οὖνounSo αὐτῷautōto Him , οἱhoithe ΦαρισαῖοιPharisaioiPharisees ΣὺSy“ You περὶperiabout σεαυτοῦseautouYourself ; μαρτυρεῖςmartyreisare testifying ἡhē- μαρτυρίαmartyriatestimony σουsouYour οὐκouknot ἔστινestinis ἀληθήςalēthēsvalid . ”
14ἈπεκρίθηApekrithēreplied ἸησοῦςIēsousJesus καὶkai. . . εἶπενeipen. . . αὐτοῖςautois. . . , ΚἂνKan“ Even if ἐγὼegōI μαρτυρῶmartyrōtestify περὶperiabout ἐμαυτοῦemautouMyself , ἀληθήςalēthēsvalid , ἐστινestinis ἡhē- μαρτυρίαmartyriatestimony μουmouMy ὅτιhotibecause οἶδαoidaI know πόθενpothenwhere ἦλθονēlthonI came {from} καὶkaiand ποῦpouwhere ὑπάγωhypagōI am going . ὑμεῖςhymeisyou δὲdeBut οὐκouk{do} not οἴδατεoidateknow πόθενpothenwhere ἔρχομαιerchomaiI came {from} ἢēor ποῦpouwhere ὑπάγωhypagōI am going .
15ὙμεῖςHymeisYou κατὰkataaccording to τὴνtēnthe σάρκαsarkaflesh ; κρίνετεkrinetejudge ἐγὼegōI οὐouvvv κρίνωkrinōjudge οὐδέναoudenano one .
16καὶkaieven ἐὰνeanif κρίνωkrinōdo judge , δὲdeBut ἐγώegōI ἡhē- κρίσιςkrisisjudgment ἡhē- ἐμὴemēMy ἀληθήςalēthēsvalid . ἐστινestinis ὅτιhotithat μόνοςmonosalone ; οὐκouknot εἰμίeimiI am ἀλλ’all’- ἐγὼegōI καὶkai[am with] ὁhothe πέμψαςpempsas[who] sent μεmeMe . ‹πατήρ›patērFather
17καὶkai[am with] ἐνenin τῷtō- νόμῳnomōLaw δὲde- τῷtō- ὑμετέρῳhymeterōyour γέγραπταιgegraptaiit is written ὅτιhotithat δύοdyoof two ἀνθρώπωνanthrōpōnmen ἡhēthe μαρτυρίαmartyriatestimony ἀληθήςalēthēsvalid . ἐστινestinis
18ἐγώegōI εἰμιeimiam ὁho[One] μαρτυρῶνmartyrōnwho testifies περὶperiabout ἐμαυτοῦemautouMyself , καὶkaiand μαρτυρεῖmartyrei[also] testifies περὶperiabout ἐμοῦemouMe . ” ὁho- πέμψαςpempsas[who] sent μεmeMe , ΠατήρPatērFather ,
19ἜλεγονElegonthey asked οὖνoun- αὐτῷautōHim . ΠοῦPou“ Where ἐστινestinis ὁho- ΠατήρPatērFather ? ” σουsouYour ἈπεκρίθηApekrithēanswered . ἸησοῦςIēsousJesus οὔτεoute[or] ἐμὲemeMe οἴδατεoidate“ You do not know ΟὔτεOute. . . τὸνton- ΠατέραPateraFather , ” μουmouMy εἰei“ If ἐμὲemeMe , ᾔδειτεēdeiteyou knew καὶkaias well . ” τὸνton- ΠατέραPateraFather μουmouMy ᾔδειτεēdeiteyou would know ἂνanvvv
20ΤαῦταTautathese τὰta- ῥήματαrhēmatawords ἐλάλησενelalēsenHe spoke ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus ἐνenin τῷtōthe γαζοφυλακίῳgazophylakiōtreasury . διδάσκωνdidaskōnwhile teaching ἐνenin τῷtōthe ἱερῷhierōtemple [courts] , καὶkaiYet οὐδεὶςoudeisno one ἐπίασενepiasenseized αὐτόνautonHim , ὅτιhotibecause οὔπωoupō{had} not yet ἐληλύθειelēlytheicome . ἡhē- ὥραhōrahour αὐτοῦautouHis
21ΕἶπενEipenHe said οὖνoun- πάλινpalinAgain αὐτοῖςautoisto them , ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus ἐγώegōI ὑπάγωhypagōI am going . καὶkaieven ζητήσετέzētēseteyou will look for μεmeMe , καὶkai[but] ἐνenin τῇtē- ἁμαρτίᾳhamartiasin . ὑμῶνhymōnyour ἀποθανεῖσθεapothaneistheyou will die ὅπουhopouWhere ἐγὼegōI ὑπάγωhypagōam going , ὑμεῖςhymeisyou οὐouvvv δύνασθεdynasthecannot ἐλθεῖνeltheincome . ”
22ἜλεγονElegonbegan to ask , οὖνounSo οἱhoithe ἸουδαῖοιIoudaioiJews ΜήτιMētivvv ἀποκτενεῖapoktenei“ Will He kill ἑαυτὸνheautonHimself , ὅτιhotisince λέγειlegeiHe says , ὍπουHopou‘ Where ἐγὼegōI ὑπάγωhypagōam going , ὑμεῖςhymeisyou οὐouvvv δύνασθεdynasthecannot ἐλθεῖνeltheincome ’ ? ”
23ΚαὶKaiThen ΕἶπενEipenHe said αὐτοῖςautoisto them , ὑμεῖςhymeisyou ἐκekfrom τῶνtōn- κάτωkatōbelow ; ἐστέesteare ἐγὼegōI ἐκekfrom τῶνtōn- ἄνωanōabove . εἰμίeimiam ὑμεῖςhymeisYou ἐκekof τοῦtou- κόσμουkosmouworld ; τούτουtoutouthis ἐστέesteare ἐγὼegōI οὐκouknot εἰμὶeimiam ἐκekof τοῦtou- κόσμουkosmouworld . τούτουtoutouthis
24εἶπονeiponI told οὖνounThat is why ὑμῖνhyminyou ὅτιhotithat ἀποθανεῖσθεapothaneistheyou would die ἐνenin ταῖςtais- ἁμαρτίαιςhamartiaissins . ὑμῶνhymōnyour ἐὰνeanunless γὰρgarFor μὴmē. . . πιστεύσητεpisteusēteyou believe ὅτιhotithat ἐγώegōI εἰμιeimiam [He] , ἀποθανεῖσθεapothaneistheyou will die ἐνenin ταῖςtais- ἁμαρτίαιςhamartiaissins . ” ὑμῶνhymōnyour
25ἜλεγονElegonthey asked οὖνoun- αὐτῷautō- . ΣὺSyYou ? ” τίςtis“ Who εἶeiare καὶkai“ Just ΕἶπενEipenreplied αὐτοῖςautois. . . . ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus ΤὴνTēnfrom the ἀρχὴνarchēnbeginning , ” ὅτιhotithat καὶkai“ Just λαλῶlalōI have been telling ὑμῖνhyminyou
26πολλὰpollamuch ἔχωechō“ I have περὶperiabout ὑμῶνhymōnyou λαλεῖνlaleinto say καὶkaiand [much] κρίνεινkrineinto judge . ἀλλ’all’But ὁhothe [One who] πέμψαςpempsassent μεmeMe ἀληθήςalēthēstruthful , ἐστι,estiis κἀγὼkagōand ἃhawhat ἤκουσαēkousaI have heard παρ’par’from αὐτοῦautouHim , ταῦταtauta- λέγωlegōI tell εἰςeisvvv τὸνtonvvv κόσμονkosmonworld . ”
27ΟὐκOukvvv ἔγνωσανegnōsanThey did not understand ὅτιhotithat τὸνton[about] the ΠατέραPateraFather . αὐτοῖςautoisthem ἔλεγενelegenHe was telling
28εἶπενeipensaid οὖνounSo αὐτοῖςautoisthem ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus ὍτανHotan“ When ὑψώσητεhypsōsēteyou have lifted up τὸνtonthe ΥἱὸνHuionSon τοῦtou- ἀνθρώπουanthrōpouof Man , τότεtotethen γνώσεσθεgnōsestheyou will know ὅτιhotithat ἐγώegōI εἰμιeimiam [He] , καὶkaiand [that] ἀπ’ap’on ἐμαυτοῦemautouMy own , ποιῶpoiōI do οὐδένoudennothing ἀλλὰallabut καθὼςkathōsexactly ἐδίδαξέedidaxetaught μεmeMe . ὁhoHe who ΠατὴρPatērFather μούmouMy ΤαῦταTautathese things , λαλῶlalōspeak
29καὶkaiand [that] ὁhothe πέμψαςpempsassent μεmeMe μετ’met’with ἐμοῦemouMe . ἐστινestinis οὐκoukvvv ἀφῆκέaphekeHe did not allow μεmeMe μόνονmononalone , ὁhoHe who ΠατὴρPatērFather ὅτιhotithat ἐγώegōI τὰtawhat ἀρεστὰarestapleases αὐτῷautōHim . ” ποιῶpoiōdo πάντοτεpantotealways
30ΤαῦταTautathese things , αὐτοῦautouAs [Jesus] λαλοῦντοςlalountosspoke πολλοὶpolloimany ἐπίστευσανepisteusanbelieved εἰςeisin αὐτόνautonHim .
31ἜλεγενElegensaid οὖνounSo ὁho- ἸησοῦςIēsous[He] πρὸςprosto τοὺςtousthe πεπιστευκόταςpepisteukotas[who] had believed αὐτῷautōHim , ἸουδαίουςIoudaiousJews ἘὰνEan“ If ὑμεῖςhymeisyou μείνητεmeinētecontinue ἐνenin τῷtō- λόγῳlogōword , τῷtō- ἐμῷemōMy ἀληθῶςalēthōstruly μαθηταίmathētaidisciples . μούmouMy ἐστεesteyou are
32καὶkaiThen γνώσεσθεgnōsestheyou will know τὴνtēnthe ἀλήθειανalētheiantruth , καὶkaiand ἡhēthe ἀλήθειαalētheiatruth ἐλευθερώσειeleutherōseiwill set you free ὑμᾶςhymas. . . . ”
33ἈπεκρίθησανApekrithēsanthey answered αὐτῷautōHim , ΣπέρμαSpermadescendants , ” ἈβραάμAbraamAbraham’s ἐσμενesmen“ We are καὶkaiand οὐδενὶoudenito [anyone] . δεδουλεύκαμενdedouleukamen“ We have never been slaves πώποτεpōpote. . . πῶςpōsHow σὺsy{can} You λέγειςlegeissay ὅτιhoti- ἘλεύθεροιEleutheroifree ? ” γενήσεσθεgenēsesthe[we] will be set
34ἈπεκρίθηApekrithēreplied αὐτοῖςautois- , ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus ἈμὴνAmēn“ Truly , ἈμὴνAmēn“ Truly , λέγωlegōI tell ὑμῖνhyminyou , ὅτιhoti- πᾶςpaseveryone ὁhowho ποιῶνpoiōnvvv τὴνtēnvvv ἁμαρτίανhamartiansins δοῦλόςdoulosa slave ἐστιestiis τῆςtēsto ἁμαρτίαςhamartiassin .
35ὁho- δὲde- δοῦλοςdoulosA slave οὐou{is} not μένειmeneimember ἐνenof τῇtēthe οἰκίᾳoikiafamily , εἰςeisvvv τὸνtonvvv αἰῶναaiōnaforever . ὁhothe ΥἱὸςHuiosSon μένειmeneibelongs [to it] εἰςeisvvv τὸνtonvvv αἰῶναaiōnaforever .
36ἐὰνeanif οὖνounSo ὁhothe ΥἱὸςHuiosSon ὑμᾶςhymasvvv ἐλευθερώσῃeleutherōsēsets you free , ὄντωςontōsindeed . ἐλεύθεροιeleutheroifree ἔσεσθεesestheyou will be
37ΟἶδαOidaI know ὅτιhoti- σπέρμαspermadescendants , ἈβραάμAbraamAbraham’s ἐστεesteyou are ἀλλὰallabut ζητεῖτέzēteiteyou are trying μεmeMe ἀποκτεῖναιapokteinaito kill ὅτιhotibecause ὁho- λόγοςlogosword ὁho- ἐμὸςemosMy οὐouvvv χωρεῖchōreihas no place ἐνenwithin ὑμῖνhyminyou .
38ἐγὼegōI ὁho- ἑώρακαheōrakahave seen παρὰparain the presence of τῷtōthe ΠατρὶPatriFather , μούmouMy λαλῶlalōspeak καὶkaiand [that] ὑμεῖςhymeisyou οὖνounSo ὁho- ἑωράκατεheōrakateseen παρὰparain the presence of τῷtōthe ΠατρὶPatriFather , ὑμῶνhymōnyour ποιεῖτεpoieiteare doing
39ἈπεκρίθησανApekrithēsanthey replied καὶkai. . . εἶπονeiponI told αὐτῷautō- . ὁho- ΠατὴρPatērFather ἡμῶνhēmōnour ἈβραάμAbraam“ Abraham ἐστι.estiis ΛέγειLegeisaid αὐτοῖςautois. . . ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus , ΕἰEi“ If τέκναteknachildren τοῦtou- ἈβραάμAbraamof Abraham , ” ἔτηetēyears [old] , τὰtathe ἔργαergaworks τοῦtouof ἈβραὰμAbraamAbraham ἐποιεῖτε*epoieite“ you would do
40νῦνnynnow δὲdeBut ζητεῖτέzēteiteyou are trying μεmeMe , ἀποκτεῖναιapokteinaito kill ἄνθρωπονanthrōpona man ὃςhoswho τὴνtēnthe ἀλήθειανalētheiantruth ὑμῖνhyminyou λελάληκαlelalēkahas told ἣνhēnthat ἤκουσαēkousaI heard παρὰparafrom τοῦtou- ΘεοῦTheouGod . τοῦτοtoutosuch a thing . ἈβραὰμAbraamAbraham οὐκouknever ἐποίησενepoiēsendid
41ὑμεῖςhymeisYou ποιεῖτεpoieiteare doing τὰtathe ἔργαergaworks τοῦtouof πατρὸςpatrosfather . ” ὑμῶνhymōnyour [ΕἶπονEipondeclared οὖν]oun- αὐτῷautō- ἡμεῖςhēmeis. . . ἐκekbelong πορνείαςporneias. . . , ” ‹οὐouvvv γεγεννήμεθα›gegennēmethaare not illegitimate children ἕναhenaonly ΠατέραPateraFather ἔχομενechomen“ Our τὸνton- ΘεόνTheon[is] God [Himself] . ”
42ΕἶπενEipensaid [οὖν]oun- αὐτοῖςautoisto them , ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus ΕἰEi“ If ὁho- ΘεὸςTheosGod ΠατὴρPatērFather , ὑμῶνhymōnyour ἦνēnwere ἠγαπᾶτεēgapateyou would love ἂνanvvv ἐμέemeMe , ἐγὼegōI γὰρgarfor ἐκekfrom τοῦtou- ΘεοῦTheouGod . ἐξῆλθονexēlthonhave come καὶkai- ἥκωhēkōhere οὐδὲoude. . . γὰρgar- ἀπ’ap’on ἐμαυτοῦemautouMy own , ἐλήλυθαelēlythaI have not come ἀλλ’all’but ἐκεῖνόςekeinosHe μεmeMe . ἀπέστειλε.apesteileHe sent them out
43διατίdiatiwhy τὴνtēnwhat λαλιὰνlalianam saying ? τὴνtēn- ἐμὴνemēnI οὐouvvv γινώσκετεginōsketedo you not understand ὅτιhoti[It is] because οὐouvvv δύνασθεdynastheyou are unable ἀκούεινakoueinto accept τὸνton- λόγονlogonmessage . τὸνton- ἐμόνemonMy
44ὑμεῖςhymeisYou ἐκek. . . τοῦtou[your] πατρὸςpatrosfather , τοῦtouthe διαβόλουdiaboloudevil , ἐστὲestebelong to καὶkaiand τὰςtasvvv ἐπιθυμίαςepithymiasdesires . τοῦtouvvv πατρὸςpatros[his] ὑμῶνhymōnvvv θέλετεtheleteyou want ποιεῖνpoieinto carry out ἐκεῖνοςekeinosHe ἀνθρωποκτόνοςanthrōpoktonosa murderer ἦνēnwas ἀπ’ap’from ἀρχῆςarchēs[the] beginning , καὶkai- ἐνen- τῇtēthe ἀληθείᾳalētheiatruth , οὐκoukno ἔστηκενestēkento uphold ὅτιhotibecause οὐκoukno ἔστινestinthere is ἀλήθειαalētheiatruth ἐνenin αὐτῷautōhim . ὅτανhotanWhen λαλῇlalēhe lies τὸto. . . ψεῦδοςpseudos. . . , ἐκek- τῶνtōn[his] ἰδίωνidiōnnative [ language] , λαλεῖlaleihe speaks ὅτιhotibecause ψεύστηςpseustēsa liar ἐστὶestiis καὶkaiand ὁhothe πατὴρpatērfather αὐτοῦautouof [lies] .
45ἐγὼegōI δὲdeBut ὅτιhotibecause τὴνtēnthe ἀλήθειανalētheiantruth , λέγωlegōspeak οὐouvvv πιστεύετέpisteueteyou do not believe μοιmoiMe !
46ΤίςTisWhich ἐξexof ὑμῶνhymōnyou ἐλέγχειelencheican prove Me guilty μεme. . . περὶperiof ἁμαρτίαςhamartiassin ? εἰeiIf δὲdeBut ἀλήθειανalētheiantruth , λέγωlegōspeak διατίdiatiwhy ὑμεῖςhymeis{do} you οὐounot πιστεύετέpisteuetebelieve μοιmoiMe ?
47ὁhoWhoever ὢνōnbelongs to ἐκek. . . τοῦtou- ΘεοῦTheouGod τὰtathe ῥήματαrhēmatawords τοῦtou- ΘεοῦTheouof God . ἀκούειakoueihears διὰdiaThe reason τοῦτοtouto. . . ὑμεῖςhymeisyou οὐκouk{do} not ἀκούετεakouetehear ὅτιhotiis that ἐκekbelong τοῦtou- ΘεοῦTheouto God . ” οὐκouknot ἐστέesteyou do
48ἈπεκρίθησανApekrithēsananswered οὖν]oun- οἱhoithe ἸουδαῖοιIoudaioiJews . καὶkaiand so did [ΕἶπονEipondeclared αὐτῷautō- οὐouvvv καλῶςkalōsright λέγομενlegomento say ἡμεῖςhēmeis. . . ὅτιhotithat ΣαμαρείτηςsamareitesSamaritan εἶeiare σὺsyYou καὶkaiand δαιμόνιονdaimoniona demon ? ” ἔχειςecheisYou have
49ἈπεκρίθηApekrithēreplied , ἸησοῦςIēsousJesus ἘγὼEgō“ I δαιμόνιονdaimoniona demon ? ” οὐκouk{do} not ἔχωechōhave ἀλλὰalla“ but τιμῶtimōI honor τὸνton- ΠατέραPateraFather , μουmouMy καὶkaiand ὑμεῖςhymeisyou ἀτιμάζετέatimazetedishonor μεmeMe .
50ἐγὼegōI δὲde- οὐou{do} not ζητῶzētōseek τὴνtēn[own] δόξανdoxanglory . μουmouMy ἔστινestinThere is ὁhoOne who ζητῶνzētōnseeks [it] , καὶkaiand κρίνωνkrinōnHe is the Judge .
51ἀμὴνamēnTruly , ἀμὴνamēnTruly , λέγωlegōI tell ὑμῖνhyminyou , ἐάνeanif τιςtisanyone τὸνton- λόγονlogonword , τὸνton- ἐμὸνemonMy τηρήσῃtērēsēkeeps θάνατονthanatondeath . ” οὐouvvv μὴmēvvv θεωρήσῃtheōrēsēhe will never see εἰςeis. . . τὸνton. . . αἰῶναaiōna. . .
52[ΕἶπονEipondeclared οὖν]oun- αὐτῷautō- οἱhoithe ἸουδαῖοιIoudaioiJews . ΝῦνNyn“ Now ἐγνώκαμενegnōkamenwe know ὅτιhotithat δαιμόνιονdaimoniona demon ! ” ἔχειςecheisYou have ἈβραὰμAbraam“ Abraham ἀπέθανεapethaneshe is not dead καὶkaiand so did οἱhoithe προφῆταιprophētaiprophets , καὶkaiyet σὺsyYou λέγειςlegeissay that ἘάνEanvvv τιςtisanyone who τὸνton- λόγονlogonword μουmou[Your] τηρήσῃtērēsēkeeps οὐouvvv μὴmēvvv γεύσηταιgeusētaiwill never taste θανάτουthanatoudeath . εἰςeis. . . τὸνton. . . αἰῶναaiōna. . .
53μὴmēvvv σὺsyYou μείζωνmeizōngreater than εἶeiAre τοῦtou- πατρὸςpatrosfather ἡμῶνhēmōnour ἈβραάμAbraamAbraham ? ὅστιςhostis[He] ἀπέθανε;apethaneshe is not dead καὶkai[as did] οἱhoithe προφῆταιprophētaiprophets ἀπέθανονapethanon- . τίναtinaWho σεαυτὸνseauton. . . ? ” σὺsyYou ποιεῖςpoieisdo You claim to be
54ἈπεκρίθηApekrithēanswered , ἸησοῦςIēsousJesus ἘὰνEan“ If ἐγὼegōI δοξάζωdoxazoglorifying ἐμαυτόνemautonMyself , ἡhē- δόξαdoxaglory μουmouMy οὐδένoudennothing . ἐστινestinmeans ἐστινestinmeans ὁhoThe [One who] ΠατήρPatērFather , μουmouMy ὁho- δοξάζωνdoxazōnglorifies μεmeMe ὃνhon[of] whom ὑμεῖςhymeisyou λέγετεlegetesay ὅτιhoti- ΘεὸςTheosGod .’ ἡμῶνhēmōnour ἐστι·estiis
55καὶkai- οὐκoukvvv ἐγνώκατεegnōkateYou do not know αὐτόνautonHim , ἐγὼegōI δὲdebut οἶδαoidaknow αὐτόνautonHim . καὶkai- ἘὰνEan“ If εἴπωeipōI said ὅτιhoti- οὐκoukvvv οἶδαoidaI did not know αὐτόνautonHim , ἔσομαιesomaiI would be ὅμοιοςhomoioslike ὑμῶνhymōnYour ψεύστηςpseustēsa liar ἀλλ’all’but ΟἶδαOidaI know αὐτόνauton. . . . καὶkai- τὸνtonvvv λόγονlogonmessage . αὐτοῦautouof [lies] . τηρῶtērōI keep
56ἈβραὰμAbraamAbraham ὁho- πατὴρpatērfather ὑμῶνhymōnYour ἠγαλλιάσατοēgalliasatorejoiced ἵναhinathat ἴδῃidēhe would see τὴνtēn- ἡμέρανhēmeranday . τὴνtēn- ἐμήνemēnMy καὶkai- εἶδεeidesaw καὶkai- ἐχάρηecharēwas glad . ”
57Εἶπον*Eiponsaid οὖνounThen οἱhoithe ἸουδαῖοιIoudaioiJews πρὸςprosto αὐτόνautonHim , ΠεντήκονταPentēkontafifty ἔτηetēyears [old] , οὔπωoupōnot yet ἔχειςecheis“ You are καὶkaiand ἈβραὰμAbraamAbraham ? ” ἑώρακαςheōrakasYou have seen
58ΕἶπενEipendeclared αὐτοῖςautois. . . , ὁho- ἸησοῦςIēsousJesus ἀμὴνamēntruly , ἀμὴνamēntruly , λέγωlegōI tell ὑμῖνhyminyou , ” πρὶνprin“ before ἈβραὰμAbraamAbraham γενέσθαιgenesthaiwas [born] , ἐγὼegōI εἰμίeimiam ! ”
59ἮρανĒranthey picked up οὖνounAt this , λίθουςlithousstones ἵναhinato βάλωσινbalōsinthrow ἐπ’ep’at αὐτόνautonHim . ἸησοῦςIēsousJesus δὲdeBut ἐκρύβηekrybēwas hidden καὶkaiand ἐξῆλθενexēlthenwent ἐκekout of τοῦtouthe ἱεροῦhieroutemple area . διὰdiaThe reason μέσουmesou[the crowd] αὐτόνautonHim , καὶkai- παρῆγενparigenpassed by ΟὕτωςHoutōs[this]